సంపాదకీయం | ప్రతి వర్షం ఒక హెచ్చరిక... మనం మారాల్సిన సమయం ఇదే
✍️ తటవర్తి భద్రిరాజు
హైదరాబాద్లో ఇప్పుడు మేఘాలు కమ్ముకుంటే ప్రజల్లో ఆనందం కంటే ఆందోళనే ఎక్కువ కనిపిస్తోంది. వర్షం పడితే చాలు... ఏ రోడ్లు జలమయం అవుతాయో, ఏ కాలనీలు నీట మునుగుతాయో, ట్రాఫిక్ ఎక్కడ స్తంభిస్తుందో అన్న ప్రశ్నలు సహజంగా వినిపిస్తున్నాయి.
వర్షం అనేది ప్రకృతి ప్రసాదం. కానీ అదే వర్షం నగర జీవితాన్ని అతలాకుతలం చేస్తే, సమస్య ప్రకృతిలో కాదు... మన నగర నిర్వహణలో ఉందని అర్థం చేసుకోవాలి.
ప్రతి ఏడాది ఇదే దృశ్యాలు కనిపిస్తున్నా, ప్రతి వర్షాకాలంలో ఇదే చర్చ మళ్లీ మొదలవుతోంది. వరదలు తగ్గిన తర్వాత సమస్యను మరిచిపోవడం, మరో వర్షాకాలంలో మళ్లీ అదే పరిస్థితిని ఎదుర్కోవడం నగరానికి అలవాటుగా మారింది. ఇప్పుడు ప్రశ్న ఒక్కటే... ఈ చక్రాన్ని ఎప్పుడు విరమిస్తాం?
నాలాలు వర్షపు నీటి మార్గాలు... చెత్త నిల్వ కేంద్రాలు కావు
నగరంలోని వర్షపు నీటి కాలువలు ప్రకృతి సిద్ధమైన రక్షణ వ్యవస్థ. వర్షపు నీటిని వేగంగా బయటకు తరలించడమే వాటి ప్రధాన ఉద్దేశం. కానీ నేడు అనేక నాలాలు ప్లాస్టిక్ సంచులు, గృహ వ్యర్థాలు, నిర్మాణ వ్యర్థాలు, చెట్ల కొమ్మలు, పాడైన ఫర్నిచర్, పరుపులు, సోఫాలు వంటి చెత్తతో నిండిపోతున్నాయి.
చిన్న ప్లాస్టిక్ కవర్ కూడా నీటి ప్రవాహాన్ని అడ్డుకుంటుంది. అలాంటిది టన్నుల కొద్దీ చెత్త పేరుకుపోతే నీరు తన మార్గాన్ని కోల్పోతుంది. చివరకు అదే నీరు రోడ్లను ముంచెత్తుతుంది. వరదలు ప్రకృతి సృష్టించిన విపత్తుగా కాకుండా, మానవ నిర్లక్ష్యం సృష్టించిన సంక్షోభంగా మారుతున్నాయి.
కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేస్తున్నా ఫలితం ఎందుకు కనిపించడం లేదు?
ప్రతి వేసవిలో మున్సిపల్ సంస్థలు నాలాల డీ-సిల్టింగ్, చెత్త తొలగింపు, మరమ్మతుల కోసం కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ మొదటి భారీ వర్షానికే అనేక ప్రాంతాలు నీట మునుగుతున్నాయి.
దీనికి ఒక ప్రధాన కారణం ఉంది. శుభ్రం చేసిన నాలాల్లో కొద్ది రోజులకే మళ్లీ చెత్త పేరుకుపోతోంది. అంటే సమస్య యంత్రాంగం శుభ్రం చేయకపోవడంలో మాత్రమే లేదు. ప్రజలు చెత్తను ఎక్కడ పడితే అక్కడ పారవేయడం కూడా అంతే పెద్ద కారణం.
అభివృద్ధి అంటే కేవలం భవనాలు కాదు... మౌలిక సదుపాయాలు కూడా
హైదరాబాద్ వేగంగా విస్తరిస్తోంది. కొత్త కాలనీలు, అపార్ట్మెంట్లు, ఐటీ పార్కులు, వాణిజ్య సముదాయాలు పెరుగుతున్నాయి. కానీ అదే వేగంతో వర్షపు నీటి పారుదల వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెందిందా అనే ప్రశ్నకు స్పష్టమైన సమాధానం కనిపించడం లేదు.
నగర విస్తరణకు అనుగుణంగా కొత్త డ్రైనేజ్ వ్యవస్థలు, రిటెన్షన్ పాండ్లు, వర్షపు నీటి నిర్వహణ ప్రణాళికలు రూపొందించకపోతే, ప్రతి కొత్త కాలనీ భవిష్యత్తులో వరదలకు గురయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది.
వాతావరణ మార్పులు కొత్త సవాళ్లు విసురుతున్నాయి
గతంతో పోలిస్తే ఇప్పుడు తక్కువ సమయంలోనే భారీ వర్షపాతం నమోదవుతోంది. వాతావరణ మార్పుల ప్రభావంతో ఇలాంటి తీవ్ర వర్షాలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.
అంటే గత పరిస్థితులను దృష్టిలో పెట్టుకుని నిర్మించిన డ్రైనేజ్ వ్యవస్థలు భవిష్యత్తు అవసరాలకు సరిపోకపోవచ్చు. అందుకే నగర ప్రణాళిక కూడా మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఉండాలి.
భారీ గృహ వ్యర్థాల కోసం ప్రత్యేక సేకరణ ఎందుకు ఉండకూడదు?
పాడైన సోఫాలు, పరుపులు, కుర్చీలు, చెక్క ఫర్నిచర్, పెద్ద గృహోపకరణాలను ఎలా పారవేయాలో చాలామందికి స్పష్టత ఉండదు. సాధారణ చెత్త వాహనాలు వాటిని తీసుకెళ్లకపోవడంతో కొందరు వాటిని నాలాల్లో లేదా ఖాళీ ప్రదేశాల్లో పడేస్తున్నారు.
ప్రతి మున్సిపల్ సంస్థ నెలలో కనీసం ఒకసారి "బల్క్ వేస్ట్ కలెక్షన్ డ్రైవ్" నిర్వహించాలి. ఫోన్ లేదా మొబైల్ యాప్ ద్వారా బుకింగ్ చేసుకునే అవకాశం కల్పించి, ఇంటి వద్ద నుంచే భారీ వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలి.
ప్రజల భాగస్వామ్యం లేకుండా పరిష్కారం అసాధ్యం
ప్రభుత్వం ఎంత కృషి చేసినా ప్రజల సహకారం లేకుండా నగరం పరిశుభ్రంగా ఉండదు. ఇంటి చెత్తను నాలాల్లో పడేయడం అంటే చివరకు అదే చెత్త రూపంలో వరద మన ఇంటి ముందుకే వస్తుందని ప్రతి ఒక్కరూ గుర్తించాలి.
పాఠశాలలు, కాలనీ సంఘాలు, యువజన సంఘాలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు కలిసి అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి. "మన నాలా – మన బాధ్యత" అనే భావన ప్రతి పౌరుడిలో పెరగాలి.
చట్టాలు ఉండటం సరిపోదు... అమలు కూడా కఠినంగా ఉండాలి
చెత్తను నాలాల్లో పడేస్తున్న వారిపై భారీ జరిమానాలు విధించడం మాత్రమే కాదు, వాటిని కచ్చితంగా అమలు చేయాలి. చెత్త ఎక్కువగా పడే ప్రాంతాల్లో సీసీ కెమెరాలు ఏర్పాటు చేయాలి. డ్రోన్లతో పర్యవేక్షణ చేపట్టాలి. ప్రజలు ఫిర్యాదు చేయడానికి సులభమైన డిజిటల్ వ్యవస్థ అందుబాటులో ఉండాలి.
సాంకేతికతను సమర్థంగా ఉపయోగిస్తే సమస్యను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు.
బడంగ్పేట్ సహా నగర శివారు ప్రాంతాలు ఇప్పుడే అప్రమత్తం కావాలి
బడంగ్పేట్, మీర్పేట్, ఎల్బీనగర్, సరూర్నగర్, మేడ్చల్ వంటి వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రాంతాల్లో జనాభా వేగంగా పెరుగుతోంది. ఈ ప్రాంతాల్లో ఇప్పటి నుంచే నాలాల పరిరక్షణ, వర్షపు నీటి పారుదల, చెత్త నిర్వహణపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టాలి.
నాలాలను ఆక్రమించకుండా చూడడం, వర్షపు నీటి ప్రవాహాన్ని అడ్డుకునే అక్రమ నిర్మాణాలను నియంత్రించడం, చెరువులను సంరక్షించడం వంటి చర్యలు భవిష్యత్తులో పెద్ద సమస్యలను నివారిస్తాయి.
ప్రపంచ నగరాలు చూపిస్తున్న మార్గం
ప్రపంచంలోని అనేక నగరాలు వర్షపు నీటి నిర్వహణకు ప్రత్యేక ప్రణాళికలను అమలు చేస్తున్నాయి. వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసే వ్యవస్థలు, ప్రత్యేక వరద కాలువలు, స్మార్ట్ సెన్సర్లు, డిజిటల్ మానిటరింగ్, సమగ్ర వ్యర్థాల నిర్వహణ ద్వారా వరదల ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తున్నాయి.
హైదరాబాద్ కూడా సాంకేతికత, సమగ్ర ప్రణాళిక, పౌరుల భాగస్వామ్యాన్ని కలిపి దీర్ఘకాలిక పరిష్కారాల వైపు అడుగులు వేయాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.
వరదలపై పోరాటం వర్షాకాలంలో కాదు... ఏడాది పొడవునా సాగాలి
వర్షాలు మొదలైన తర్వాత అత్యవసర చర్యలు తీసుకోవడం అవసరమే. కానీ అదే శాశ్వత పరిష్కారం కాదు. నాలాల సంరక్షణ, చెత్త నిర్వహణ, ఆక్రమణల తొలగింపు, పట్టణ ప్రణాళిక, ప్రజల్లో అవగాహన—ఈ ఐదు అంశాలు నిరంతర ప్రక్రియగా కొనసాగాలి.
ప్రతి సంవత్సరం వరదలు వచ్చిన తర్వాత స్పందించడం కంటే, వరదలు రాకుండా ముందుగానే చర్యలు తీసుకోవడం నిజమైన సుస్థిర పట్టణ పాలనకు నిదర్శనం.
హైదరాబాద్ ప్రపంచస్థాయి నగరంగా ఎదుగుతున్నదంటే, దానికి తగిన మౌలిక సదుపాయాలు కూడా ప్రపంచస్థాయిలో ఉండాలి. ప్రతి వర్షానికి నగరం స్తంభించిపోవడం అభివృద్ధి చెందిన మహానగరానికి తగిన పరిస్థితి కాదు.
నాలాలు స్వేచ్ఛగా ప్రవహిస్తేనే రోడ్లు సురక్షితంగా ఉంటాయి. రోడ్లు సురక్షితంగా ఉంటేనే నగర ఆర్థిక వ్యవస్థ, ప్రజల దైనందిన జీవనం అంతరాయం లేకుండా కొనసాగుతుంది.
ప్రభుత్వం తన బాధ్యతను మరింత సమర్థంగా నిర్వర్తించాలి. అదే సమయంలో ప్రతి పౌరుడు కూడా తన బాధ్యతను గుర్తించాలి. ఇంటి చెత్తను సరైన విధంగా పారవేయడం, నాలాలను పరిరక్షించడం, పరిశుభ్రతను పాటించడం వంటి చిన్న చర్యలే పెద్ద మార్పుకు పునాది అవుతాయి.
ప్రతి వర్షాకాలంలో నాలాలను శుభ్రం చేయడం పరిష్కారం కాదు. నాలాల్లో చెత్త పడకుండా చేయడమే శాశ్వత పరిష్కారం. ప్రజల బాధ్యత, ప్రభుత్వ చిత్తశుద్ధి, శాస్త్రీయ పట్టణ ప్రణాళిక ఈ మూడు కలిసివస్తేనే హైదరాబాద్ వరదల భయాన్ని శాశ్వతంగా అధిగమించగలదు. పరిశుభ్రమైన నాలాలే సురక్షితమైన నగరానికి, ఆరోగ్యకరమైన భవిష్యత్తుకు బలమైన పునాది.
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి