సంపాదకీయం |✍️ తటవర్తి భద్రిరాజు
హైదరాబాద్ నగరం గత రెండు దశాబ్దాల్లో భారతదేశంలో అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందిన మహానగరాల్లో ఒకటి. ఐటీ రంగం విస్తరణ, ఔషధ పరిశ్రమ, రియల్ ఎస్టేట్, విద్యాసంస్థలు, అంతర్జాతీయ పెట్టుబడులు... ఇలా ప్రతి రంగంలో నగరం తన పరిధిని విస్తరించుకుంటూ వచ్చింది. నగర జనాభా పెరిగింది. కొత్త కాలనీలు ఏర్పడ్డాయి. నగర సరిహద్దులు దూరంగా విస్తరించాయి.
అయితే నగరం ఎంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందిందో, అదే వేగంతో రవాణా వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెందిందా? ఇదే ఇప్పుడు హైదరాబాద్ ముందు ఉన్న అత్యంత కీలకమైన ప్రశ్న.
దాదాపు పదేళ్ల క్రితం ప్రారంభమైన హైదరాబాద్ మెట్రో నగర రవాణా రంగంలో ఒక విప్లవాత్మక మార్పును తీసుకొచ్చింది.
రోజూ లక్షలాది మంది ఉద్యోగులు, విద్యార్థులు, ప్రయాణికులు మెట్రోను ఉపయోగిస్తున్నారు. ఒకప్పుడు గంటల తరబడి ట్రాఫిక్లో గడిపే ప్రజలకు మెట్రో వేగవంతమైన ప్రత్యామ్నాయాన్ని అందించింది.
కానీ నగరం పెరిగిన వేగంతో పోలిస్తే మెట్రో నెట్వర్క్ విస్తరణ అంత వేగంగా జరగలేదన్నది కూడా వాస్తవమే.
అందుకే ఇప్పుడు అందరి దృష్టి హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్–2పై నిలిచింది.
ఇటీవల ప్రతిపాదించిన కొత్త కారిడార్లు కేవలం కొన్ని ప్రాంతాలను కలిపే ప్రణాళికలు మాత్రమే కావు. అవి రాబోయే ఇరవై సంవత్సరాల హైదరాబాద్ ఎలా ఉండబోతుందో నిర్ణయించే మౌలిక సదుపాయాల ప్రణాళికలు.
విమానాశ్రయం నుంచి నగరానికి వేగవంతమైన అనుసంధానం, కోకాపేట్, ఫైనాన్షియల్ డిస్ట్రిక్ట్, నియోపోలిస్, ఫ్యూచర్ సిటీ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రాంతాలకు మెట్రో కనెక్టివిటీ, పాతబస్తీ ప్రాంతాలకు ప్రజారవాణా సౌకర్యం, తూర్పు దిశగా హయత్నగర్ వరకు విస్తరణ వంటి ప్రతిపాదనలు నగర భవిష్యత్తును దృష్టిలో పెట్టుకుని రూపొందించబడినవే.
ఒకే ప్రశ్న
అయితే ప్రజలు ఇప్పుడు అడుగుతున్న ప్రశ్న ఒక్కటే.
"ఈ ప్రతిపాదనలు ఎప్పుడు వాస్తవ రూపం దాలుస్తాయి?"
హైదరాబాద్ ప్రజలకు DPR అంటే ఏమిటో తెలుసు. పరిపాలనా అనుమతులు అంటే ఏమిటో కూడా తెలుసు. కేంద్రం, రాష్ట్రం మధ్య చర్చలు, నిధుల సమీకరణ, సాంకేతిక అధ్యయనాలు... ఇవన్నీ అవసరమే. కానీ సామాన్యుడి దృష్టిలో ఇవన్నీ ఫైళ్లలో జరిగే ప్రక్రియలు మాత్రమే.
అతనికి కనిపించేది నిర్మాణ పనులు ప్రారంభమైన రోజే.
ప్రతిసారి కొత్త మ్యాప్ విడుదలైనప్పుడు ప్రజల్లో ఆశలు చిగురిస్తాయి. కానీ సంవత్సరాలు గడిచినా నేలపై పనులు కనిపించకపోతే అదే ఆశ నిరాశగా మారుతుంది. అందుకే ఇప్పుడు ప్రభుత్వం ప్రకటించే ప్రతి మాట కంటే అమలు చర్యలకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది.
విమానాశ్రయ మెట్రో అవసరం... కానీ అక్కడితో కథ ముగియదు
రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ప్రపంచ స్థాయి విమానాశ్రయంగా గుర్తింపు పొందింది. ప్రతి రోజు వేలాది మంది దేశీయ, అంతర్జాతీయ ప్రయాణికులు అక్కడికి వస్తుంటారు. అలాంటి విమానాశ్రయానికి మెట్రో అనుసంధానం ఉండటం ఆధునిక నగరానికి అవసరమైన మౌలిక సదుపాయమే.
అయితే అదే సమయంలో మరో ప్రశ్న కూడా అంతే ముఖ్యమైనది.
పాతబస్తీ ప్రజల సంగతేంటి?
చాంద్రాయణగుట్ట, ఫలక్నుమా, బహదూర్పురా, పాతనగర ప్రాంతాల్లో లక్షలాది మంది నివసిస్తున్నారు. వారు కూడా వేగవంతమైన, తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన ప్రజారవాణా కోసం ఎన్నో సంవత్సరాలుగా ఎదురుచూస్తున్నారు.
మెట్రో కేవలం ఐటీ ఉద్యోగుల కోసం మాత్రమే కాదు. అది ప్రతి వర్గానికి అందుబాటులో ఉండే ప్రజారవాణా వ్యవస్థ కావాలి. నగర అభివృద్ధి సమానంగా జరిగితేనే అది నిజమైన అభివృద్ధి అవుతుంది.
కోకాపేట్, ఫ్యూచర్ సిటీ... ముందుగానే ప్రణాళిక అవసరం
నగర అభివృద్ధి ఇప్పుడు పశ్చిమ దిశగా వేగంగా సాగుతోంది. కోకాపేట్, నియోపోలిస్, ఫైనాన్షియల్ డిస్ట్రిక్ట్, ఫ్యూచర్ సిటీ వంటి ప్రాంతాలు భవిష్యత్తులో లక్షలాది మంది నివసించే కేంద్రాలుగా మారే అవకాశం ఉంది.
ఇక్కడ ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి.
ప్రపంచంలోని అనేక నగరాలు ఒకే తప్పు చేశాయి. ముందుగా భారీ రియల్ ఎస్టేట్ అభివృద్ధి జరిగింది. తరువాత ట్రాఫిక్ సమస్యలు పెరిగినప్పుడు రవాణా ప్రాజెక్టుల గురించి ఆలోచించాయి.
హైదరాబాద్ అదే తప్పును పునరావృతం చేయకూడదు.
నగరం విస్తరించే ముందు ప్రజారవాణా వ్యవస్థ సిద్ధంగా ఉండాలి. అప్పుడే ట్రాఫిక్ సమస్యలు నియంత్రణలో ఉంటాయి.
ఆలస్యం ఖరీదు ఎంతో ఎక్కువ
మెట్రో నిర్మాణానికి వేల కోట్ల రూపాయలు అవసరమవుతాయి. ఇది నిజం.
కానీ ప్రతి సంవత్సరం ఆలస్యం వల్ల కూడా నగరం భారీ మూల్యం చెల్లిస్తోంది.
ట్రాఫిక్ జామ్లు పెరుగుతున్నాయి. ఇంధన వినియోగం అధికమవుతోంది. కాలుష్యం పెరుగుతోంది. ఉద్యోగులు రోజుకు గంటల సమయం రోడ్లపైనే గడుపుతున్నారు. కుటుంబంతో గడపాల్సిన సమయం ట్రాఫిక్లో వృథా అవుతోంది.
ఇది కేవలం వ్యక్తిగత సమస్య కాదు. నగర ఉత్పాదకత, ఆర్థిక వ్యవస్థ, ప్రజల జీవన ప్రమాణాలపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది.
మెట్రో ఒక్కటే సరిపోదు. మెట్రో ఎంత ముఖ్యమైనదైనా, అది ఒంటరిగా నగర రవాణా సమస్యను పరిష్కరించలేదు.
మెట్రో స్టేషన్ నుంచి ఇంటికి వెళ్లడానికి బస్సు లేకపోతే? ఆటో ఛార్జీలు ఎక్కువైతే? ఫుట్పాత్లు లేకపోతే?
అందుకే మెట్రోతో పాటు MMTS, TSRTC బస్సులు, ఫీడర్ సర్వీసులు, సైకిల్ ట్రాక్లు, పాదచారుల సౌకర్యాలు ఒకే వ్యవస్థగా పనిచేయాలి.
ప్రపంచంలోని విజయవంతమైన నగరాలన్నీ ఇదే నమూనాను అనుసరించాయి.
రాజకీయాలకు అతీతంగా చూడాల్సిన ప్రాజెక్టు
మెట్రో ప్రాజెక్టులు ఐదేళ్ల రాజకీయ చక్రానికి సంబంధించినవి కావు. ఇవి కనీసం 30–40 సంవత్సరాల అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని రూపొందించాల్సిన ప్రాజెక్టులు.
అందుకే ఏ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉన్నా, ప్రజారవాణా ప్రాజెక్టులకు నిరంతర ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. నగర భవిష్యత్తు రాజకీయ మార్పులపై ఆధారపడకూడదు.
చివరగా...
హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్–2 కేవలం మరో నిర్మాణ ప్రాజెక్టు కాదు. ఇది రాబోయే తరాలకు నగరం ఎలా ఉండబోతోందో నిర్ణయించే ప్రణాళిక.
ట్రాఫిక్తో నిండిన నగరమా? లేక ప్రజారవాణాపై ఆధారపడే ఆధునిక మహానగరమా? అనే ప్రశ్నకు సమాధానం ఈ ప్రాజెక్టు అమలులోనే ఉంది.
ప్రజలు ఇప్పుడు కొత్త ప్రకటనలు కాదు, కొత్త నిర్మాణాలు చూడాలనుకుంటున్నారు.
ఫైళ్లు కదలాలి. అనుమతులు రావాలి. నిధులు సమకూరాలి. కానీ ఇవన్నీ నిర్ణీత గడువులో పూర్తి కావాలి.
ఎందుకంటే ట్రాక్లపై పరుగులు పెట్టేది రైలు మాత్రమే కాదు...
హైదరాబాద్ నగర భవిష్యత్తు కూడా.
ఇవి కూడా చదవండి
బడంగ్ పేట్ లో విద్యాసంస్థల బంద్
ఫుట్ పాత్ లపై నడవడం ప్రజల ప్రాధమిక హక్కు
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి