తెలంగాణలో భూమి అనేది కేవలం కొనుగోలు, అమ్మకాలకే పరిమితమైన ఆస్తి కాదు. ఒక కుటుంబం తరతరాలుగా కూడబెట్టుకున్న సంపద, రైతుకు జీవనాధారం, మధ్యతరగతి వ్యక్తికి భవిష్యత్ భద్రత, సామాజిక గౌరవానికి ప్రతీక.
అందుకే భూమికి సంబంధించిన చిన్న వివాదం కూడా చాలా కుటుంబాల్లో సంవత్సరాల తరబడి కోర్టు కేసులు, రెవెన్యూ కార్యాలయాల చుట్టూ తిరుగుతూ మానసిక, ఆర్థిక ఇబ్బందులకు దారి తీస్తోంది.
ఈ నేపథ్యంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన రాష్ట్రవ్యాప్త భూ రీ-సర్వే కార్యక్రమం సాధారణ సర్వే కాదు. తెలంగాణ భూ పరిపాలనా వ్యవస్థను ఆధునికీకరించే ఒక కీలక సంస్కరణగా దీనిని చూడాల్సిన అవసరం ఉంది.
మూడు విడతల్లో
రాష్ట్ర రెవెన్యూ శాఖ మంత్రి పొంగులేటి శ్రీనివాసరెడ్డి ప్రకటించినట్లుగా మార్చి 2027 నాటికి రాష్ట్రవ్యాప్తంగా మూడు విడతల్లో భూ రీ-సర్వే పూర్తి చేయాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ ప్రకటనతో లక్షలాది మంది సాదాబైనామా భూముల యజమానులు, భూ వివాదాలతో ఇబ్బందులు పడుతున్న రైతులు, పట్టణ శివార్లలో ప్లాట్లు కొనుగోలు చేసిన ప్రజల్లో కొత్త ఆశలు చిగురించాయి.
ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ పరిసర ప్రాంతాలైన బడంగ్పేట్, మీర్పేట్, జల్పల్లి, మహేశ్వరం, అబ్దుల్లాపూర్మెట్ వంటి వేగంగా అభివృద్ధి చెందిన ప్రాంతాలకు ఈ సర్వే అత్యంత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
తెలంగాణలో ప్రస్తుతం ఉన్న భూ రికార్డుల్లో చాలా వరకు దశాబ్దాల క్రితం రూపొందించిన మ్యాపులు, పాత కొలతలపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి. కాలక్రమేణా కుటుంబ విభజనలు, వారసత్వ మార్పులు, కొత్త లేఅవుట్లు, రోడ్ల నిర్మాణం, వ్యవసాయ భూములు నివాస ప్రాంతాలుగా మారడం వంటి కారణాలతో భూమి హద్దులు మారిపోయాయి.
కానీ ఆ మార్పులు అన్ని అధికారిక రికార్డుల్లో ప్రతిబింబించలేదు. ఫలితంగా క్షేత్రస్థాయిలో ఉన్న భూమి వివరాలకు, ప్రభుత్వ రికార్డులకు మధ్య భారీ వ్యత్యాసం ఏర్పడింది.
ఈ వ్యత్యాసమే నేడు అనేక భూ వివాదాలకు మూల కారణంగా మారింది. ఒకే సర్వే నంబర్లో అనేక సబ్ డివిజన్లు ఏర్పడినా, అవి సరైన విధంగా నమోదు కాకపోవడం, పాత సర్వే మ్యాపులు ఇప్పటికీ కొనసాగడం వల్ల ఒకే భూమిపై ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది యాజమాన్య హక్కులు చెప్పే పరిస్థితులు ఏర్పడుతున్నాయి.
కోర్టుల్లో పెండింగ్లో ఉన్న అనేక భూ వివాదాల వెనుక కూడా ఇలాంటి రికార్డు లోపాలే ప్రధాన కారణమని న్యాయ నిపుణులు చెబుతున్నారు.
సాదాబైనామా సమస్య
సాదాబైనామా సమస్య కూడా ఇదే నేపథ్యంలో మరింత క్లిష్టంగా మారింది. గతంలో రిజిస్ట్రేషన్ ఖర్చులు భరించలేకపోవడం, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పరస్పర నమ్మకంతో లావాదేవీలు జరగడం, అప్పటి పరిస్థితుల్లో చట్టపరమైన అవగాహన లేకపోవడం వంటి కారణాలతో లక్షలాది ఎకరాల భూములు తెల్లకాగితాలపైనే చేతులు మారాయి.
భూమి కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తి దశాబ్దాలుగా అనుభవంలో ఉన్నప్పటికీ, అధికారిక రికార్డుల్లో మాత్రం పాత యజమాని పేరే కొనసాగుతోంది. ఈ పరిస్థితి కారణంగా భూమిని విక్రయించడం, బ్యాంకు రుణం పొందడం, వారసత్వ హక్కులు బదిలీ చేయడం వంటి ప్రక్రియలు క్లిష్టంగా మారాయి.
ఈ సమస్యకు కేవలం సాఫ్ట్వేర్ పరిష్కారం సరిపోదని గత అనుభవాలు చూపించాయి. డిజిటల్ పోర్టల్లో తప్పు రికార్డులను నమోదు చేసినంత మాత్రాన అవి సరైనవిగా మారవు.
భూముల రీ సర్వే
అందుకే ప్రభుత్వం ఇప్పుడు ముందుగా భూమిని శాస్త్రీయంగా కొలిచి, వాస్తవ పరిస్థితులను నమోదు చేసి, ఆ తర్వాత వాటిని డిజిటల్ రికార్డులతో అనుసంధానించే విధానాన్ని అవలంబిస్తోంది. ఇది పరిపాలనా పరంగా మరింత సమర్థవంతమైన చర్యగా చెప్పవచ్చు.
ఈసారి ప్రభుత్వం ఉపయోగిస్తున్న డీజీపీఎస్ (DGPS) రోవర్ సాంకేతికత భూ సర్వేలో ఒక పెద్ద మార్పుకు నాంది పలకనుంది. సాధారణ సర్వే పద్ధతులతో పోలిస్తే ఈ పరికరాలు సెంటీమీటర్ స్థాయిలో ఖచ్చితత్వాన్ని అందిస్తాయి.
దీంతో భూమి హద్దులను అత్యంత కచ్చితంగా గుర్తించే అవకాశం ఉంటుంది. భవిష్యత్తులో అదే హద్దులపై వివాదాలు తలెత్తే అవకాశాలు కూడా గణనీయంగా తగ్గుతాయి.
అంతేకాకుండా ప్రతి భూమికి ప్రత్యేకమైన 'భూధార్' గుర్తింపు సంఖ్య కేటాయించాలన్న ప్రభుత్వ నిర్ణయం కూడా దూరదృష్టితో కూడుకున్నదే. ఒక వ్యక్తికి ఆధార్ ఎలా శాశ్వత గుర్తింపు సంఖ్యగా మారిందో, భూమికి కూడా అలాంటి ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉండటం వల్ల భవిష్యత్తులో రికార్డుల నిర్వహణ మరింత పారదర్శకంగా మారే అవకాశం ఉంది.
భూమి వివరాలను ధృవీకరించడం, యాజమాన్యాన్ని నిర్ధారించడం, లావాదేవీలను సులభతరం చేయడం వంటి అనేక అంశాల్లో ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
హైదరాబాద్ శివారు ప్రాంతాల్లో ఈ రీ-సర్వే ప్రభావం మరింత ఎక్కువగా ఉండే అవకాశముంది. బడంగ్పేట్, మీర్పేట్, జల్పల్లి, పహాడీషరీఫ్, మహేశ్వరం వంటి ప్రాంతాల్లో గత రెండు దశాబ్దాల్లో వేలాది ఎకరాల వ్యవసాయ భూములు నివాస కాలనీలుగా మారాయి.
రికార్డ్ లలో వ్యత్యాసాలు
ఈ అభివృద్ధి వేగంగా జరిగినప్పటికీ, అన్ని ప్రాంతాల్లో భూ రికార్డులు అదే స్థాయిలో నవీకరించబడలేదు. అనేక వెంచర్లలో లేఅవుట్ మ్యాపులు, రెవెన్యూ మ్యాపులు, మున్సిపల్ రికార్డుల మధ్య వ్యత్యాసాలు ఇప్పటికీ కనిపిస్తున్నాయి.
ఇలాంటి ప్రాంతాల్లో భూ రీ-సర్వే విజయవంతమైతే రియల్ ఎస్టేట్ రంగంలో కూడా విశ్వాసం పెరుగుతుంది. కొనుగోలుదారులు భూమి వివరాలను సులభంగా ధృవీకరించగలుగుతారు.
బ్యాంకులు కూడా స్పష్టమైన రికార్డులు ఉన్న ఆస్తులకు రుణాలు మంజూరు చేయడంలో మరింత ముందుకు వస్తాయి. దీనివల్ల భూముల విలువలు స్థిరపడటంతో పాటు, చట్టబద్ధమైన లావాదేవీలు కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంది.
అయితే ప్రభుత్వం ముందున్న సవాళ్లు కూడా చిన్నవి కావు. వేలాది గ్రామాల్లో ఒకేసారి సర్వే నిర్వహించడం, శిక్షణ పొందిన సర్వేయర్ల కొరతను అధిగమించడం, ప్రజల నుంచి పూర్తి సహకారం పొందడం, పాత వివాదాలను పరిష్కరించడం, కోర్టు కేసుల్లో ఉన్న భూములను నిర్వహించడం వంటి అనేక పరిపాలనా సవాళ్లు ఉన్నాయి. ఇవన్నీ సమర్థవంతంగా పరిష్కరించగలిగితేనే ఈ కార్యక్రమం ఆశించిన ఫలితాలను అందిస్తుంది.
ప్రజల పాత్ర కూడా ఈ కార్యక్రమంలో అత్యంత కీలకం. భూమికి సంబంధించిన పాత పత్రాలు, రిజిస్ట్రేషన్ డాక్యుమెంట్లు, వారసత్వ ఆధారాలు, పన్ను రసీదులు వంటి వివరాలను ముందుగానే సిద్ధం చేసుకోవాలి.
సర్వే అధికారులు వచ్చినప్పుడు సరైన సమాచారం అందించడం, హద్దులు చూపించడం, అవసరమైతే పొరుగువారితో చర్చించి చిన్నచిన్న వివాదాలను పరిష్కరించుకోవడం వంటి అంశాల్లో ప్రజల భాగస్వామ్యం ఎంతో అవసరం.
ఈ భూ రీ-సర్వే తెలంగాణ భూ చరిత్రలో ఒక కీలక మలుపు కావొచ్చు. అయితే దీని విజయాన్ని నిర్ణయించేది కేవలం సాంకేతికత కాదు. పారదర్శకత, నిష్పాక్షికత, సమర్థవంతమైన అమలు, ప్రజల విశ్వాసం, అధికారుల బాధ్యతాయుత వైఖరి కలిసి పనిచేసినప్పుడే ఈ సంస్కరణ నిజమైన ఫలితాలను ఇస్తుంది.
ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన మార్చి 2027 గడువు నాటికి ఈ కార్యక్రమం విజయవంతమైతే, భూ వివాదాలు తగ్గడమే కాకుండా తెలంగాణ భూ పరిపాలన దేశానికి ఆదర్శంగా నిలిచే అవకాశం కూడా ఉంది.
సిరిపురం యాదయ్య క్రీడా ప్రాంగణం ...బడంగ్ పెట్ ప్రజలు ఏమి కోరుకుంటున్నారు ?
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి